Αιγηίδα : Η πεδιάδα των Θεών

 ΠΩΣ ΗΤΑΝ Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΕΝΙΑΙΑ ΑΙΓΗΙΔΑ Μέρος Α'

Γράφει η Διονυσία Κλαρινετατζή

Για να αντικρίσουμε το πραγματικό πρόσωπο της προϊστορικής μας πατρίδας, της Αιγηίδας, οφείλουμε να σβήσουμε από τη μνήμη μας τον σημερινό γεωγραφικό χάρτη...
Πριν από τους μεγάλους γεωλογικούς κατακλυσμούς και την πλανητικική επανεκκίνηση, που αναδιαμόρφωσε τη λεκάνη της Μεσογείου, το Αιγαίο Πέλαγος δεν υπήρχε!
Στη θέση των σημερινών νησιών και των καταγάλανων νερών, απλωνόταν μια απέραντη, εύφορη και ενιαία στεριά: η Αιγηίδα.
Αυτή η κολοσσιαία γεωλογική κοίτη, που ένωνε την ηπειρωτική Ελλάδα με τη Μικρά Ασία, την Κρήτη και τα παράλια της Θράκης, αποτελούσε την "Πεδιάδα των Θεών". Ήταν ένας επίγειος παράδεισος προστατευμένος από τους ορεινούς όγκους της Πίνδου και του Ταύρου, προικισμένος με ένα μοναδικό, εύκρατο μικροκλίμα.
Εδώ αναπτύχθηκε ο αρχέγονος, προκατακλυσμιαίος πολιτισμός των Πελασγών και των πρώτων Πλοηγών.
Πώς ήταν όμως η καθημερινή ζωή σε αυτή την απέραντη πεδιάδα; Πώς κυλούσε η πραγματικότητα των ανθρώπων που περπατούσαν εκεί που σήμερα πλέουν τα πλοία;
Σήμερα, συντονιζόμαστε με την κυτταρική μας μνήμη και επιστρέφουμε στην εποχή όπου η Γη εδονείτο στον αρχέγονο Κώδικα της αφθονίας!
ΤΟ ΓΕΩΛΟΓΙΚΟ ΥΠΟΣΤΡΩΜΑ ΚΑΙ ΤΟ ΜΑΓΕΥΤΙΚΟ ΑΝΑΓΛΥΦΟ
Η καθημερινή ζωή στην ενιαία Αιγηίδα ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με το συγκλονιστικό της φυσικό περιβάλλον. Η πεδιάδα δεν ήταν ένας επίπεδος, μονότονος κάμπος. Διακοπτόταν από καταπράσινους λόφους (τα σημερινά νησιά των Κυκλάδων και των Σποράδων), πανέμορφες λίμνες και ορμητικά ποτάμια που μετέφεραν τα καθαρά νερά των βόρειων παγετώνων προς τον Νότο.
Στο κέντρο αυτής της πεδιάδας κυλούσε ένας μεγάλος, κεντρικός ποταμός, ο "Αιγαίος Ποταμός", ο οποίος συγκέντρωνε τα νερά του Σπερχειού, του Πηνειού και των μικρασιατικών ποταμών, εκβάλλοντας τελικά στη λεκάνη της νότιας Μεσογείου. Στις όχθες αυτού του ποτάμιου δικτύου αναπτύχθηκαν οι πρώτοι μεγάλοι οικισμοί.
Το έδαφος της Αιγηίδας ήταν εξαιρετικά πλούσιο σε ηφαιστειακά ορυκτά, ιάσπη, οψιδιανό και χαλαζία, δημιουργώντας ένα πανίσχυρο γεωμαγνητικό πεδίο. Οι άνθρωποι της εποχής εκείνης δεν επέλεγαν τυχαία τις τοποθεσίες των κοινοτήτων τους. Εντόπιζαν τα σημεία όπου οι υπόγειες ροές των υδάτων και οι Λεωφόροι Ley, οπως τις ονομάζουμε εμείς σήμερα, διασταυρώνονταν, χτίζοντας τις κατοικίες και τα ιερά τους επάνω σε φυσικούς μετασχηματιστές ενέργειας.
Η καθημερινότητά τους ξεκινούσε με το πρώτο φως του ήλιου, που ανέβαινε πίσω από τα υψώματα της Μικράς Ασίας και φώτιζε μια απέραντη κοιλάδα γεμάτη από πυκνά δάση βελανιδιάς, άγριες ελιές και εύφορα λιβάδια.
Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ ΣΤΟΥΣ ΠΕΛΑΣΓΙΚΟΥΣ ΟΙΚΙΣΜΟΥΣ
Οι οικισμοί της ενιαίας Αιγηίδας ήταν σχεδιασμένοι με βάση τη χειρουργική ακρίβεια της ιερής γεωμετρίας και της αρμονίας με τη Φύση (δες λόφο Παπούρα). Οι κατοικίες χτίζονταν κυρίως από ξύλο, πηλό και επεξεργασμένους ογκόλιθους, με κυκλική ή ελλειπτική διάταξη γύρω από ένα κεντρικό κτίριο, το "Μέγαρον", το οποίο λειτουργούσε ως ο ενεργειακός και διοικητικός πυρήνας της κοινότητας.
Η καθημερινή εργασία των ανθρώπων ήταν μια πράξη συνδυασμών ταλέντων/χαρισματων και συνεργασίας με το φυσικό περιβάλλον:
• Η Αρχέγονη Γεωργία: Λόγω του εύκρατου κλίματος, η γη της Αιγηίδας απέδιδε καρπούς χωρίς τη βίαιη εξάντληση του εδάφους. Οι Πελασγοί, οι προκατακλυσμιαίοι πληθυσμοί ή αλλιώς αιγαιακό υπόστρωμα ή αλλιώς πρωτο Έλληνες, καλλιεργούσαν αρχαϊκές ποικιλίες δημητριακών (όπως η ζέα), μάζευαν άγριους καρπούς, μέλι και βότανα. Η διατροφή τους ήταν απόλυτα καθαρή, βασισμένη στους φυσικούς πόρους της πεδιάδας, εξασφαλίζοντας τη βιολογική υγεία και τη μακροζωία του DNA τους.
• Η Τεχνολογία του Αργαλειού και των Μετάλλων: Στο εσωτερικό των οικισμών, οι γυναίκες έγνεθαν το μαλλί και τις φυσικές ίνες (όπως το λινό και το σπάρτο) στη ρόκα, υφαίνοντας ανθεκτικά ενδύματα στον αργαλειό. Την ίδια στιγμή, οι τεχνίτες της κοινότητας επεξεργάζονταν τον οψιδιανό της Μήλου (που τότε ήταν ένας ψηλός λόφος στο κέντρο της πεδιάδας) και τα πρώτα μέταλλα, δημιουργώντας εργαλεία απαράμιλλης ακρίβειας.
Οι άνθρωποι της Αιγηίδας δεν γνώριζαν την έννοια της ιδιοκτησίας και της απληστίας με τη σύγχρονη μορφή. Η καθημερινή ζωή κυλούσε με βάση την αρχέγονη αρετή της συλλογικότητας, όπου ο πλούτος της κοινότητας μετριόταν με την πνευματική και υλική της σταθερότητα ( δεν ηταν κομμουνιστική κοινωνία με τη σημερινή εννοια).
Η ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΟΥ ΗΧΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΙΕΡΕΣ ΤΕΛΕΤΕΣ
Το απόγευμα, όταν οι εργασίες της πεδιάδας ολοκληρώνονταν, η κοινότητα συγκεντρωνόταν γύρω από τους λίθινους κύκλους και τα ιερά, τα οποία ήταν τοποθετημένα στους γεωμαγνητικούς κόμβους Ley της Αιγηίδας.
Οι προπάτορές μας δεν αντιλαμβάνονταν τη θρησκεία ως ένα δογματικό σύστημα ελέγχου της συνείδησης, αλλά ως μια ζωντανή επιστήμη επικοινωνίας με το Σύμπαν!
Οι Μύστες και οι Πλοηγοί (καλουνται και έτσι) της Αιγηίδας χρησιμοποιούσαν τη Μηχανική του Ήχου και των ακουστικών συχνοτήτων.
Ψάλλοντας συγκεκριμένους κραδασμούς και ιερά μάντρα (όπως ο Πελασγικός Κώδικας των 27 Στοιχείων, ), προκαλούσαν τη μηχανική δόνηση των κρυστάλλων χαλαζία που υπήρχαν στους όρθιους ογκόλιθους.
Μέσω του πιεζοηλεκτρικού φαινομένου, ο ήχος μετατρεπόταν σε ηλεκτρομαγνητική εκπομπή, η οποία συντονιζόταν με τον φυσικό παλμό της Γης (τον Συντονισμό Σούμαν, στα 7,83 Hertz). Αυτές οι τελετές "κούρδιζαν" το νευρικό σύστημα και την κυτταρική μνήμη των ανθρώπων, προστατεύοντάς τους από τις κοσμικές ακτινοβολίες και διατηρώντας το βιολογικό τους υπόβαθρο σε κατάσταση αειζωίας.
Η καθημερινή ζωή έκλεινε κάτω από τον νυχτερινό ουρανό της Αιγηίδας. Οι άνθρωποι κάθονταν στα υψώματα, παρατηρούσαν την τροχιά του Σειρίου, του Ωρίωνα και των Πλειάδων, και διάβαζαν τον Ουρανό σαν ένα συμπαντικό ρολόι που καθοδηγούσε τα βήματά τους.
ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΟΥ ΥΠΕΔΑΦΟΥΣ ΚΑΙ Η ΙΕΡΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΙΑΣ
Για να κατανοήσουμε το μεγαλείο της ζωής στην Αιγηίδα, πρέπει να διεισδύσουμε στα έγκατα του υπεδάφους της. Αυτή η ενιαία γη δεν διέθετε απλώς πλούσιο χώμα, αλλά αποτελούσε ένα ζωντανό γεωλογικό εργαστήριο.
Το υπέδαφος της πεδιάδας ήταν κορεσμένο από τεράστιες συγκεντρώσεις ευγενών μετάλλων, κρυστάλλων και, κυρίως, από ένα πυκνό δίκτυο υποχθόνιων ιαματικών και θειούχων υδάτων. Αυτές οι υπόγειες αρτηρίες, κινούμενες μέσα από χαλαζιακά ρήγματα, παρήγαν μια διαρκή ηλεκτρομαγνητική ροή που τροφοδοτούσε τις ρίζες των φυτών με πλανητική ενέργεια υψηλής συχνότητας.
Μέσα σε αυτό το φορτισμένο περιβάλλον, το κυρίαρχο δέντρο που διαμόρφωσε τον πολιτισμό της Αιγηίδας ήταν η Αγριελιά. Η καλλιέργεια της ελιάς στην ενιαία πεδιάδα δεν ήταν μια απλή αγροτική δραστηριότητα επιβίωσης· ήταν μια ιερή επιστήμη...
Οι Πελασγοί είχαν αντιληφθεί ότι η ελιά λειτουργεί ως ένας φυσικός, βιολογικός μετασχηματιστής. Οι βαθιές της ρίζες εισχωρούσαν στα κρυστάλλικα στρώματα του υπεδάφους, απορροφούσαν τα ιχνοστοιχεία και τις μαγνητικές συχνότητες της γης, και τις μετέφεραν μέσω του κορμού απευθείας στον καρπό.
Το ελαιόλαδο που παρήγαγαν οι άνθρωποι της Αιγηίδας δεν έμοιαζε με το σημερινό βιομηχανοποιημένο προϊόν. Ήταν ένα πυκνό, χρυσό υγρό, φορτισμένο με τη γεωδαιτική ενέργεια του υπεδάφους. Στην αρχέγονη ιατρική τους, το ελαιόλαδο θεωρείτο το απόλυτο ελιξίριο μεταστοιχείωσης. Όταν καταναλωνόταν, οι λιπιδικές του ενώσεις αλληλεπιδρούσαν άμεσα με το κυτταρικό περιβάλλον του ανθρώπινου οργανισμού.
Οι Μύστες γνώριζαν ότι το χρυσό αυτό υγρό είχε την ιδιότητα να ενεργοποιεί το DNA. Οι συχνότητες της γης που είχαν αποθηκευτεί στον καρπό της ελιάς μεταφέρονταν στο οστικό και κυτταρικό υπόβαθρο των ανθρώπων, διεγείροντας τις έλικες του γενετικού τους κώδικα.
Αυτή η βιολογική ενεργοποίηση είχε ως άμεσο αποτέλεσμα την κατακόρυφη ανάπτυξη της ευφυΐας, τη διεύρυνση της συνείδησης και την αναπτυξη ενος Ανωτερου Πολιτισμού. Η υψηλή νοητική διαύγεια, η ικανότητα για μαθηματική και αστρονομική σύλληψη, καθώς και η απαράμιλλη καλλιτεχνική δημιουργία των ανθρώπων της Αιγηίδας, ήταν το άμεσο αποτέλεσμα αυτής της ιερής, βιοχημικής σύνδεσης με το έδαφος μέσω της ελιάς.
ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ Η ΑΠΟΥΣΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ
Ένα από τα πιο δύσκολα σημεία για να συλλάβει ο σύγχρονος άνθρωπος είναι ο τρόπος με τον οποίο οργανωνόταν κοινωνικά ο πολιτισμός της Αιγηίδας. Στην Πεδιάδα των Θεών δεν υπήρχε πολιτική εξουσία με τη σημερινή, καταναγκαστική και συγκεντρωτική μορφή.
Δεν υπήρχαν κόμματα, κοινοβούλια, ούτε επαγγελματίες πολιτικοί που επέβαλλαν νόμους μέσω του φόβου και της βίας, καθώς αυτά τα στοιχεία αποτελούν μεταγενέστερα εργαλεία ελέγχου και χειραγώγησης της συνείδησης.
Το διοικητικό σύστημα της Αιγηίδας βασιζόταν στις αρχές της Φυσικής Αριστοκρατίας του Πνεύματος και της Ομόκεντρης Φιλαλληλίας. Η κοινωνία ήταν δομημένη σε ένα δίκτυο αυτόνομων κοινοτήτων, οι οποίες επικοινωνούσαν μεταξύ τους με βάση τη γεωδαιτική τους θέση επάνω στις Ley γραμμές.
Την ευθύνη για τον συντονισμό των κοινοτήτων δεν την είχαν οι ισχυροί ή οι πλούσιοι (καθώς δεν υπήρχαν τετοιες ταξεις), αλλά οι Γέροντες και οι Πλοηγοί, άνθρωποι που είχαν αποδείξει την πνευματική τους ανωτερότητα, την ευφυΐα τους και την ικανότητά τους να διαβάζουν τον Κώδικα της Φύσης.
Οι αποφάσεις λαμβάνονταν στο κεντρικό «Μέγαρον» κάθε οικισμού, μέσα από ανοιχτές συνελεύσεις όπου ο Λόγος είχε μαθηματική και ηθική βαρύτητα. Το διοικητικό τους σύστημα ήταν απόλυτα αποκεντρωμένο. Η δικαιοσύνη δεν ήταν ένας γραπτός κώδικας τιμωρίας, αλλά η διατήρηση της Ευνομίας, δηλαδή της απόλυτης ισορροπίας ανάμεσα στις ανάγκες του ανθρώπου και στους νόμους του πλανητικού οργανισμού. Η εργασία, η διανομή των αγαθών και η προστασία του περιβάλλοντος γίνονταν αυθόρμητα, καθώς η ενεργοποιημένη ευφυΐα των ανθρώπων δεν τους επέτρεπε να λειτουργήσουν με απληστία ή αλαζονεία.
Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΑΙΓΗΙΔΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΑΤΛΑΝΤΙΔΑ
Η μελέτη της ενιαίας Αιγηίδας ανοίγει νοητά και το μεγάλο κεφάλαιο της σχέσης της με τον έτερο μεγάλο, προκατακλυσμιαίο πολιτισμό: την Ατλαντίδα. Στην εναλλακτική ιστοριογραφία και στα ψιλά γράμματα των αρχαίων κειμένων, όπως στον «Τίμαιο» και τον «Κριτία» του Πλάτωνος, η σχέση αυτή δεν ήταν μια σχέση υποταγής, αλλά μια σχέση Γεωδαιτικού Ανταγωνισμού και Ισορροπίας.
Η Ατλαντίδα, η οποία βρισκόταν πέρα από τις Ηράκλειες Στήλες στον Ατλαντικό Ωκεανό, είχε αναπτύξει έναν πολιτισμό που βασιζόταν κυρίως στη βαριά, υλική τεχνολογία και την τεχνητή διαχείριση των δυνάμεων του υπεδάφους.
Αντίθετα, ο πολιτισμός της Αιγηίδας βασιζόταν στην πνευματική Μηχανική, την καθαρή ευφυΐα και τον ακουστικό συντονισμό με τον Αιθέρα. Οι δύο αυτοί κόσμοι αποτελούσαν τους δύο κύριους, αντίρροπους πόλους του πλανητικού ηλεκτρομαγνητικού πλέγματος.
Ο Πλάτων διασώζει την ιστορική αλήθεια για τη μεγάλη σύγκρουση ανάμεσα στους Ατλάντιους και τους προγόνους των Αθηναίων, τους Πελασγούς της Αιγηίδας. Όταν η Ατλαντίδα, παρασυρμένη από την αλαζονεία της υλικής της ισχύος, προσπάθησε να επεκταθεί ανατολικά και να υποδουλώσει τη Μεσόγειο, συνάντησε την ακλόνητη, γρανιτένια αντίσταση της Αιγηίδας.
Οι Πλοηγοί της πεδιάδας, χρησιμοποιώντας τη Μηχανική του Ήχου και τον έλεγχο των Ley γραμμών, κατάφεραν να εξουδετερώσουν τα τεχνολογικά όπλα των Ατλάντιων.
Η τελική καταστροφή, το μεγάλο πλανητικό Reset, μεσω κατακλυσμών, που βύθισε την Ατλαντίδα μέσα σε μία νύχτα, είχε προκαλέσει νωρίτερα και την καθίζηση της Αιγηίδας. Το σπάσιμο των φυσικών φραγμάτων της Μεσογείου πλημμύρισε την εύφορη πεδιάδα, μετατρέποντας τους λόφους σε νησιά και σχηματίζοντας το σημερινό Αιγαίο Πέλαγος.
Ο παράδεισος της Αιγηίδας χάθηκε κάτω από τα καταγάλανα νερά, όμως το υλικό της υπόστρωμα παραμένει εκεί. Η Γνώση, η ελιά και η αρχέγονη αρετή εκείνων των ανθρώπων δεν σβήστηκαν ποτέ ολοκληρωτικά. Παραμένουν εγγεγραμμένα στην κυτταρική μας μνήμη, περιμένοντας τη στιγμή που η ανθρώπινη συνείδηση θα σπάσει τα δεσμά της λήθης και θα διεκδικήσει ξανά την πνευματική της πρωτογένεια, βαδίζοντας σταθερά προς το αιώνιο Φως.
Αν σας άρεσε το αρθρο και επιθυμείτε τη συνέχεια του γράψτε Αιγηίδα: πεδιάδα των Θεών, μέρος Β'
Επίσης, αν νιώσατε κατι να ξυπνά μεσα σας διαβάζοντας το άρθρο με ανοιχτή καρδιά και ανοιχτή διάνοια, θα χαιρόμουν να μοιραστειτε μαζί μου την εμπειρία σας...

ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ

1.  Πλάτων «Τίμαιος» & «Κριτίας»: Οι θεμελιώδεις πρωτογενείς πηγές που διασώζουν την ιστορία της προκατακλυσμιαίας σύγκρουσης ανάμεσα στην Ατλαντίδα και την αρχέγονη Αθήνα, περιγράφοντας το γεωλογικό relief και τις μεγάλες καθιζήσεις του εδάφους.
2. Στράβων, «Γεωγραφικά», Βιβλία Θ΄ & Ι΄: Η κορυφαία γεωγραφική πηγή της αρχαιότητας που καταγράφει τις παραδόσεις για τις προϊστορικές μεταβολές, τους κατακλυσμούς και τις μετακινήσεις των αρχέγονων Πελασγικών φύλων στην περιοχή του Αιγαίου.
3.  Θεόφραστος, «Περί Φυτών Ιστορία»: Αρχαία μελέτη που αναλύει τις ιδιότητες της άγριας ελιάς και των ορυκτών του υπεδάφους, αναδεικνύοντας τη βαθιά κατανόηση των αρχαίων για τη σύνδεση του εδάφους με τη βιολογία των φυτών.
4. Δρ. Ηλίας Μαριολάκος (Ομότιμος Καθηγητής Γεωλογίας Πανεπιστημίου Αθηνών), «Γεωμυθολογία: Η Γεωλογική Εξέλιξη του Αιγαιακού Χώρου και η Σύνδεσή της με την Ελληνική Μυθολογία»: Ο κορυφαίος σύγχρονος επιστήμονας που θεμελίωσε τον κλάδο της Γεωμυθολογίας στην Ελλάδα. Μέσα από τις μνημειώδεις μελέτες του, αποδεικνύει ότι οι κατακλυσμοί του Ωγύγου, του Δαρδάνου και του Δευκαλίωνα δεν είναι παραμύθια, αλλά οι ακριβείς καταγραφές των Πελασγών για τη σταδιακή καθίζηση της Αιγηίδας και τη δημιουργία του Αιγαίου, επιβεβαιώνοντας την ύπαρξη ενός εξαιρετικά ευφυούς προκατακλυσμιαίου πολιτισμού.
5.  Δρ. Ιωάννης Λυριτζής (Καθηγητής Αρχαιομετρίας & Διευθυντής του Εργαστηρίου Αρχαιομετρίας Πανεπιστημίου Αιγαίου), «Παλαιο περιβάλλον και Προϊστορικός Άνθρωπος στο Αιγαίο»: Κορυφαίος σύγχρονος ερευνητής που μελέτησε τις Ley γραμμές, τους γεωμαγνητικούς κόμβους και την αστρονομική ευθυγράμμιση των προϊστορικών μνημείων. Οι έρευνές του στο υπέδαφος και τις θαλάσσιες αρτηρίες του Αιγαίου αποδεικνύουν ότι οι πρώτοι οικιστές διέθεταν μια προηγμένη Μηχανική και γνώση των φυσικών συχνοτήτων, πολύ πριν από τη συμβατική χρονολόγηση της ακαδημίας.
6.  Dr. Tjeerd van Andel (Καθηγητής Γεωλογίας & Ωκεανογραφίας Πανεπιστημίου Stanford & Cambridge), «The Evolution of the Aegean Landscape»: Διεθνούς φήμης σύγχρονος επιστήμονας που χαρτογράφησε εξονυχιστικά τον βυθό του Αιγαίου. Οι μελέτες του απέδειξαν την ύπαρξη του «Αιγαίου Ποταμού» και των εύφορων πεδιάδων της ενιαίας Αιγηίδας, παρέχοντας τα ακλόνητα γεωλογικά δεδομένα (το hardware) επάνω στα οποία πατάει η εναλλακτική ιστοριογραφία για να περιγράψει την Πεδιάδα των Θεών.

ΜΗΤΡΟΓΡΑΜΜΙΚΗ ΑΙΓΗΙΔΑ  Η Πεδιάδα των Θεών  (Μέρος Β΄)

• Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΜΗΤΡΟΓΡΑΜΜΙΚΗ. ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ
• ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΤΗΤΑΣ
• Ο ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΥΔΡΟΓΕΙΟΥ

Για να καταλάβουμε πώς κυλούσε η ζωή στην ενιαία Αιγηίδα, πρέπει να σβήσουμε από το μυαλό μας κάθε εικόνα πολέμου, στρατών, βασιλιάδων και κάστρων...
Οι οικισμοί των Πελασγών, απλωμένοι στην απέραντη και εύφορη κοιλάδα, δεν είχαν ανάγκη από αμυντικά τείχη ή χαρακώματα. Τα σπίτια τους ήταν ανοιχτά προς τη φύση, χτισμένα σε κύκλους, δημιουργώντας μια αίσθηση ασφάλειας και απόλυτης ενότητας...
Σε αυτή την κοινωνία, το κέντρο του κόσμου δεν ήταν ο πολεμιστής, αλλά η Γυναίκα ως σύμβολο προστασίας, σοφίας και δημιουργίας!!!
Η οργάνωση της ζωής στην Αιγηίδα δεν βασιζόταν στην επιβολή ή την υποταγή, διότι η ίδια η έννοια της «εξουσίας» ήταν άγνωστη. Είχε όμως έναν βαθύτατα μητρογραμμικό χαρακτήρα. Αυτό σήμαινε ότι η γυναίκα, ως η ζωντανή πηγή της ζωής, βρισκόταν στον πυρήνα της κοινωνικής δομής, κρατώντας τη συνοχή της κοινότητας, διαχειριζόμενη τα αγαθά και καθοδηγώντας τις πνευματικές και καθημερινές αποφάσεις.
ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΟ ΤΙΜΟΝΙ ΤΗΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ
Η ζωή στους πελασγικούς αιγαιακούς οικισμούς οργανωνόταν με βάση τη συγγένεια από την πλευρά της μητέρας. Τα παιδιά έπαιρναν το όνομα της μητέρας τους και η περιουσία της κοινότητας, τα σπίτια, τα εργαλεία, οι καλλιέργειες, περνούσε από μάνα σε κόρη.
Οι άνδρες είχαν τον ρόλο των φροντιστών των αγρών, των τεχνιτών και των εξερευνητών, αλλά οι μεγάλες αποφάσεις λαμβάνονταν από το συμβούλιο των γυναικών.
Κάθε πρωί, οι γυναίκες της κοινότητας συγκεντρώνονταν στον κεντρικό κυκλικό χώρο του οικισμού. Εκεί, ρύθμιζαν τις εργασίες της ημέρας: ποιοι θα φρόντιζαν τα δέντρα, ποιοι θα μάζευαν τους καρπούς και πώς θα μοιράζονταν τα αποθέματα της τροφής ώστε κανένας να μην έχει έλλειψη.
Δεν υπήρχαν πλούσιοι και φτωχοί, ούτε τάξεις ανθρώπων. Το φαγητό μαγειρευόταν σε μεγάλες, κοινές εστίες και όλοι έτρωγαν μαζί κάτω από τη σκιά των πλατάνων.
Η δικαιοσύνη και η επίλυση των διαφορών βασίζονταν στην ενσυναίσθηση και τη συμφιλίωση. Αν υπήρχε μια διαφωνία ανάμεσα σε δύο μέλη της κοινότητας, η Μητέρα-Αρχηγός του οικισμού καλούσε τους πάντες σε έναν κύκλο. Η διαδικασία δεν είχε ποινές ή τιμωρίες· σκοπός ήταν να ακουστούν και οι δύο πλευρές με σεβασμό, μέχρι να βρεθεί μια λύση που θα επανέφερε την ηρεμία και την αγάπη στην κοινότητα.
Η ΤΕΧΝΗ, Η ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ
Η καθημερινή ζωή ήταν γεμάτη από δημιουργία, μουσική και τέχνη. Οι άνθρωποι της Αιγηίδας δεν σκέφτονταν πώς θα κατακτήσουν άλλους λαούς, αλλά πώς θα ομορφύνουν την ύπαρξή τους.
Οι γυναίκες ήταν σπουδαίες τεχνίτριες της πηλοπλαστικής. Έπλαθαν με τα χέρια τους πήλινα αγγεία και μικρά ειδώλια, τα οποία διακοσμούσαν με γεωμετρικά σχήματα, σπείρες και σχέδια από τη φύση.
Αυτά τα ειδώλια, που απεικόνιζαν σχεδόν πάντα γυναικείες μορφές, δεν ήταν αντικείμενα μιας φοβικής θρησκείας. Ήταν ο τρόπος τους να τιμήσουν τη γονιμότητα, τη Μητέρα Γη και τη δημιουργική δύναμη της γυναικείας υπόστασης.
Η τέχνη τους ήταν γεμάτη χαρά.. Στις γιορτές τους, οι άνδρες και οι γυναίκες χόρευαν κυκλικούς χορούς, παίζοντας αυλούς και πήλινα τύμπανα, γιορτάζοντας την ίδια τη ζωή, τον έρωτα και την αφθονία της πεδιάδας.
Η ΥΦΑΝΤΙΚΗ ΚΑΙ Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΤΩΝ ΒΟΤΑΝΩΝ
Ένα μεγάλο μέρος της ημέρας των γυναικών ήταν αφιερωμένο στην υφαντική και τη συλλογή βοτάνων. Στους οικισμούς υπήρχαν μεγάλοι αργαλειοί, όπου ύφαιναν το μαλλί και τις ίνες των φυτών. Η διαδικασία αυτή ήταν μια κοινωνική ιεροτελεστία. Καθώς ύφαιναν, οι μεγαλύτερες γυναίκες μετέφεραν προφορικά στις νεότερες τις ιστορίες της φυλής, τα μυστικά των άστρων και τις παραδόσεις του παρελθόντος.
Παράλληλα, οι γυναίκες ήταν οι αποκλειστικές θεραπεύτριες της κοινότητας. Γνώριζαν τη γλώσσα των φυτών και των λουλουδιών της Αιγηίδας. Μάζευαν βότανα, έφτιαχναν αλοιφές, λάδια και ιάματα για να θεραπεύουν τους πόνους και τις πληγές. Η γνώση αυτή μεταδιδόταν με απόλυτη μυστικότητα και σεβασμό, δημιουργώντας μια αλυσίδα σοφίας που κράτησε την κοινωνία υγιή και δυνατή για χιλιάδες χρόνια.
ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΑΚΛΩΝΗΤΗΣ ΝΕΟΤΗΤΑΣ, Η ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΦΥΣΗ
Ένα από τα πιο συγκλονιστικά μυστικά αυτού του Χρυσού Γένους ήταν η βιολογική τους διάρκεια. Οι άνθρωποι στην Αιγηίδα ζούσαν εκατοντάδες χρόνια, διατηρώντας μια σταθερή, ακλόνητη νεότητα που αψηφούσε τον χρόνο.
Η γήρανση, όπως τη γνωρίζουμε σήμερα, ήταν ανύπαρκτη. Αυτή η βιολογική αειζωία δεν ήταν τυχαία, αλλά το άμεσο αποτέλεσμα της απόλυτης εναρμόνισης του οργανισμού τους με το κοσμικό περιβάλλον, βασισμένη σε δύο συγκεκριμένες βιοχημικές λειτουργίες:
Πρώτον, οι άνθρωποι αυτοί είχαν αναπτύξει τη δυνατότητα μιας φυσικής φωτοσύνθεσης του ανθρώπινου οργανισμού. Λόγω της κατακόρυφης κλίσης του άξονα της Γης, το ηλιακό φως εφιλτράρετο από την καθαρή ατμόσφαιρα της πεδιάδας με τρόπο που παρείχε υψηλή πυκνότητα φωτονίων. Το δέρμα τους, ενυδατωμένο με το αγνό ελαιόλαδο της αγριελιάς, λειτουργούσε ως βιολογικός συλλέκτης. Μετέτρεπε τις ηλιακές και αστρικές ακτινοβολίες απευθείας σε κυτταρική ενέργεια, τρέφοντας το σώμα εκ των έσω και εμποδίζοντας τη φθορά των ιστών.
Δεύτερον, αυτή η διαρκής απορρόφηση των φωτονίων κρατούσε σε πλήρη και μόνιμη διέγερση την επίφυση, το ιερό κέντρο του εγκεφάλου που οι αρχαίοι ονόμαζαν «έδρα της ψυχής». Η επίφυση των Πελασγών δεν ήταν ατροφική ή ασβεστοποιημένη όπως του σύγχρονου ανθρώπου. Λειτουργώντας στο μέγιστο, παρήγε τεράστιες ποσότητες μελατονίνης και άλλων νευροδιαβιβαστών, ρυθμίζοντας τέλεια το βιολογικό τους ρολόι.
Η επίφυση, σε συνδυασμό με τη φωτοσύνθεση, κρατούσε τα κύτταρα σε διαρκή αναγέννηση, εμποδίζοντας την οξείδωση και επιτρέποντας στη συνείδηση να παραμένει διευρυμένη, σε κατάσταση διαρκούς Αειζωίας.
Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ Ο ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΥΔΡΟΓΕΙΟΥ
Ο πολιτισμός της Αιγηίδας δεν παρέμεινε εγκλωβισμένος στη μεσογειακή του κοίτη. Όπως αναφέρει η εναλλακτική ιστοριογραφία, η Αιγηίς λειτούργησε ως η κεντρική αφετηρία για τον εκπολιτισμό ολόκληρης της Υδρογείου.
Οι Πλοηγοί της πεδιάδας, κατέχοντας μια προηγμένη αστρική επιστήμη, ταξίδεψαν σε κάθε γωνιά του πλανήτη πολύ πριν από τους μεγάλους κατακλυσμούς, μεταφέροντας το πνευματικό τους λογισμικό.
Οι αποστολές τους δεν γίνονταν με σκοπό την κατάκτηση, τον πόλεμο ή την υποδούλωση, καθώς η βία ήταν παντελώς ξένη προς τη συνείδησή τους. Ταξίδευαν κατά μήκος των Λεωφόρων Ley, των μαγνητικών γραμμών του πλανητικού φλοιού, τις οποίες μπορούσαν να νιώσουν και να ακολουθήσουν χωρίς την ανάγκη τεχνητών οργάνων.
Όταν έφταναν σε απομακρυσμένες ηπείρους (στην Ασία, την Αφρική ή την προϊστορική Αμερική), έβρισκαν πληθυσμούς που ζούσαν σε πρωτόγονη κατάσταση. Το Χρυσούν Γένος τούς αγκάλιαζε με τη μητρογραμμική αρχή της φροντίδας:
• Τους μετέδιδαν τη Γνώση της καλλιέργειας της γης και της ιερής ελιάς.Τους δίδασκαν την αρχιτεκτονική των συχνοτήτων, χτίζοντας επάνω στους παγκόσμιους ενεργειακούς κόμβους μνημεία και ιερά με την ίδια μαθηματική γεωμετρία.
•Τους παρέδιδαν τους συμπαντικούς κώδικες της γραφής και του Λόγου, θέτοντας τα θεμέλια όλων των μετέπειτα μεγάλων πολιτισμών της Γης.
•Η Αιγηίδα ήταν ο παγκόσμιος φάρος. Κάθε αποικία στην Υδρόγειο παρέμενε συνδεδεμένη νοητικά με τη μητροπολιτική πεδιάδα του Νότου, δημιουργώντας ένα παγκόσμιο δίκτυο ειρήνης και πνευματικής πρωτογένειας.
ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΕΙΡΗΝΙΚΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
Αυτός ο ιδανικός, ειρηνικός κόσμος που βασιζόταν στη μητρογραμμική δομή έφτασε στο τέλος του όταν οι μεγάλοι κατακλυσμοί άλλαξαν το ανάγλυφο του πλανήτη. Η βύθιση της πεδιάδας και η δημιουργία του Αιγαίου Πελάγους ανάγκασαν τους ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις ανοιχτές κοιλάδες και να καταφύγουν στα ορεινά και δυσπρόσιτα μέρη της ηπειρωτικής Ελλάδας.
Εκεί, κάτω από την πίεση της επιβίωσης η κοινωνία αναγκάστηκε να αλλάξει και άρχισε να γίνεται ανταγωνιστική. Για να προστατευθούν, άρχισαν να χτίζουν τείχη, να κατασκευάζουν όπλα και η μητρογραμμική παράδοση σταδιακά υποχώρησε, δίνοντας τη θέση της στην πατριαρχική δομή της πολεμικής ελίτ.
Ωστόσο, η ανάμνηση εκείνης της εποχής της απόλυτης ελευθερίας, της ειρήνης και του σεβασμού στη γυναικεία αρχή δεν σβήστηκε ποτέ. Έμεινε ζωντανή στις παραδόσεις για τις Αμαζόνες, στις λατρείες της Δήμητρας και της Γαίας, και στη βαθιά νοσταλγία που νιώθουμε ακόμα και σήμερα για έναν κόσμο που ήξερε να ζει με αγάπη και αρμονία.
Αν σου άρεσε το άρθρο και επιθυμείς τη συνέχεια της έρευνάς μας, γραψε στα σχόλια Αιγηιδα & Ατλαντίδα, για μια πλήρη αποκάλυψη και ανάλυση της σχέσης των δυο αυτών ηπείρων και γιατί όλοι παγκοσμίως μιλούν για την Ατλαντίδα, κάνεις όμως για την Αιγηίδα...!
Επίσης, αν ένιωσες μια αρχεγονη μνήμη να ξυπνά μεσα σου διαβάζοντας το άρθρο, θα χαρώ να το μοιραστείς μαζί μας.
ΠΗΓΕΣ :

• ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ (Η ΜΗΤΡΟΓΡΑΜΜΙΚΗ ΔΟΜΗ)Δημήτριος Ευαγγελίδης, «Οι Προέλληνες: Πελασγοί, Λέλεγες, Κάρες» (Εκδόσεις κάκτος): Το θεμελιώδες έργο της ελληνικής προϊστορικής ανθρωπολογίας. Αναλύει εξονυχιστικά τα ευρήματα των προαρχαϊκών οικισμών του Αιγαιακού χώρου, τεκμηριώνοντας την παντελή απουσία όπλων και οχυρώσεων, την ειρηνική διαβίωση και τη μητρογραμμική δομή των Πελασγικών φύλων πριν από τις κλιματικές ανατροπές.
• Marija Gimbutas, «The Language of the Goddess» & «The Civilization of the Goddess» (Harper San Francisco): Μνημειώδη έργα από την κορυφαία παγκοσμίως αρχαιολόγο του Πανεπιστημίου UCLA. Απέδειξε επιστημονικά την ύπαρξη του «Πολιτισμού της Θεάς» στη Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, περιγράφοντας μια κοινωνία ειρηνική, βασισμένη στη μητρογραμμική συγγένεια, χωρίς δομές καταναγκαστικής εξουσίας, εστιασμένη στη λατρεία της φύσης και της γονιμότητας.
• Αντώνιος Θωμάς, «Αιγηίς: Η Κοιτίδα του Παγκόσμιου Πολιτισμού»: Σπουδαίο έργο της εναλλακτικής ιστοριογραφίας που αναλύει την ενιαία Αιγηίδα ως τον κεντρικό, μητροπολιτικό πυρήνα διασποράς και εκπολιτισμού ολόκληρης της Υδρογείου κατά την προϊστορική περίοδο, πριν από τα μεγάλα πλανητικά Reset.
• ΠΑΛΑΙΟΓΕΝΕΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΒΙΟΦΥΣΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ (DNA, ΕΠΙΦΥΣΗ ΚΑΙ ΣΥΧΝΟΤΗΤΕΣ)Δρ. Κωνσταντίνος Τριανταφυλλίδης, «Η Γενετική Ιστορία των Ελλήνων: Το DNA των Ελλήνων» (Εκδόσεις Κυριακίδη): Η κορυφαία μελέτη παλαιογενετικής που επιβεβαιώνει με χιλιάδες δείγματα DNA την ακλόνητη βιολογική συνέχεια των αυτόχθονων πληθυσμών του Αιγαίου από την Παλαιολιθική και Νεολιθική εποχή μέχρι σήμερα, καταρρίπτοντας τα αφηγήματα περί πληθυσμιακών αντικαταστάσεων
• I. Lazaridis et al. «The genetic history of the Southern Arc: A bridge between West Asia and Europe» (Science, 2022, Vol. 377): Η μνημειώδης έρευνα του Χάρβαρντ που απέδειξε εργαστηριακά την αυτοχθονία των πληθυσμών του Αιγαίου, επιβεβαιώνοντας ότι η ροή του DNA και του πολιτισμού κινήθηκε από τον Νότο προς τον Βορρά, ανατρέποντας οριστικά το Ινδοευρωπαϊκό Δόγμα
• Dr. Fritz-Albert Popp, «Biophotons: The Light in Our Cells» (Springer): Θεμελιώδης επιστημονική μελέτη στον τομέα της Βιοφυσικής που αναλύει πώς τα κύτταρα του ανθρώπινου σώματος απορροφούν, αποθηκεύουν και εκπέμπουν φωτόνια (βιοφωτόνια). Αποτελεί τη σύγχρονη επιστημονική βάση της εναλλακτικής έρευνας για τη δυνατότητα βιολογικής φωτοσύνθεσης και την ενεργοποίηση της επίφυσης μέσω της φωτεινής ακτινοβολίας.
• ΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΑΛΑΙΟΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ (ΤΟ ΥΠΟΣΤΡΩΜΑ ΤΗΣ ΑΙΓΗΙΔΑΣ) Δρ. Ηλίας Μαριολάκος (Ομότιμος Καθηγητής Γεωλογίας Πανεπιστημίου Αθηνών), «Γεωμυθολογία: Η Ερμηνεία των Μεγάλων Φυσικών Καταστροφών μέσα από την Αρχαία Ελληνική Γραμματεία»: Η κορυφαία πανεπιστημιακή παρακαταθήκη που αποδεικνύει γεωλογικά τη σταδιακή καθίζηση της Αιγηίδας και τεκμηριώνει ότι οι κατακλυσμοί (Ωγύγιος, Δευκαλίωνας) συμπίπτουν με τις πραγματικές παλαιοκλιματικές μεταβολές και τις μετατοπίσεις του γήινου φλοιού.
• Dr. Tjeerd H. van Andel (Καθηγητής Γεωλογίας Πανεπιστημίου Stanford), «Prehistoric Landscapes and Geoarchaeology of the Aegean Basin»: Μνημειώδης ωκεανογραφική και γεωλογική έρευνα που χαρτογράφησε τον πυθμένα του Αιγαίου, αποδεικνύοντας την ύπαρξη των εύφορων, ενιαίων πεδιάδων, των αρχαίων ποτάμιων συστημάτων και των σταθερών κλιματικών συνθηκών που επικρατούσαν πριν από τη θαλάσσια κατάκλυση της λεκάνης.

ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΗ
Το περιεχόμενο αυτής της σελίδας αποτελεί προϊόν Εναλλακτικής Ιστοριογραφίας, Γεωμυθολογίας και Διεπιστημονικής Αναζήτησης. Βασίζεται στη συγκριτική μελέτη πρωτογενών πηγών και ανεξάρτητων ερευνητών, φωτίζοντας πτυχές που το ακαδημαϊκό κατεστημένο αποσιωπά ή αγνοεί. Γνωρίζουμε ήδη ότι η συμβατική επιστήμη απορρίπτει αυτές τις ερμηνείες. Συνεπώς, κάθε προσπάθεια αντίκρουσης με συμβατικά επιχειρήματα είναι περιττή, καθώς εκκινούμε από διαφορετική φιλοσοφική αφετηρία. Η σελίδα αυτή δεν διεκδικεί το μονοπώλιο της απόλυτης αλήθειας, ούτε επιβάλλει δογματικά κανένα συμπέρασμα. Η ιστορική έρευνα είναι μια ζωντανή, εξελισσόμενη διαδικασία και κανένας φορέας ή άτομο δεν κατέχει τη γνώση ολόκληρη. Αν δεν συμφωνείτε με αυτή την προσέγγιση, μπορείτε απλώς να προσπεράσετε και να σκρολάρετε παρακάτω. Η Αληθινή Γνώση ελευθερώνει τον Άνθρωπο και δεν τον κάνει ποτέ δογματικό και απόλυτο.
#Αιγηίδα #Πελασγοί #ΑρχαίαΕλλάδα #ΕλληνικήΠροϊστορία #ΕναλλακτικήΙστορία #Γεωμυθολογία #ΜητρογραμμικήΚοινωνία #ΑρχαίαΓνώση #ΧρυσούνΓένος #AegeanCivilization #AncientGreece #LostCivilizations
[© Διονυσία Κλαρνετατζή – Σχολή Αειζωίας. Επιτρέπεται ελευθερα η αναδημοσίευση απευθειας απο το χρονολογιό μου... Παρακαλώ για copy-paste του αρθρου μόνο με πλήρη αναφορά της πηγής και ενεργό σύνδεσμο της Σχολής Αειζωίας, προς αποφυγή σύγχυσης, παρερμηνείας ή παρεξηγήσεων]
https://aezoia.com/blog/

Στο φως μετά από 2.500 χρόνια ήρθε Μακεδονικός τάφος στον Αχινό

Ο τάφος δυστυχώς είναι συλημένος, πιθανότατα από την αρχαιότητα, αλλά και μεταγενέστερα, όπως οι περισσότεροι άλλωστε τάφοι που έχουν ανευρε...
Ο τάφος δυστυχώς είναι συλημένος, πιθανότατα από την αρχαιότητα, αλλά και μεταγενέστερα, όπως οι περισσότεροι άλλωστε τάφοι που έχουν ανευρεθεί στην Ελληνική επικράτεια.
Στο πλαίσιο των εργασιών για το μεγάλο έργο κατασκευής δικτύων αποχέτευσης οικισμών Καραβόμυλου, Αχινού, Παραλίας Ραχών, Ραχών, Αυλακίου και εγκατάσταση επεξεργασίας λυμάτων (ΕΕΛ) του Δήμου Στυλίδας, αποκαλύφθηκε το μοναδικό για την Ανατολική Φθιώτιδα, αρχαιολογικό εύρημα.

Οι ντόπιοι βέβαια το γνώριζαν καλά ως τάφο, τον οποίο μάλιστα έχουν «επισκεφθεί», ωστόσο η αρχαιολογική σκαπάνη, έφερε στην επιφάνεια την ιδιαίτερα χαρακτηριστική καμάρα (καμαροσκεπής), που επιβεβαιώνει την προέλευση και την ηλικία του στην περίοδο του Βασιλιά Φιλίππου (4ος αιώνας π.Χ.).
Το δε μέγεθος του, μαρτυρά ότι ήταν ισχυρής οικογένειας ανώτερης κοινωνικής τάξης και δεν αποκλείεται ο ένοικός του να υπήρξε εκπρόσωπος του Βασιλικού Οίκου ή ανώτερο στέλεχος της Μακεδονικής Φρουράς.
Ο τάφος δυστυχώς είναι συλημένος, πιθανότατα από την αρχαιότητα, αλλά και μεταγενέστερα, όπως οι περισσότεροι άλλωστε τάφοι που έχουν ανευρεθεί στην Ελληνική επικράτεια.

Αυτή τη χρονική στιγμή γίνεται προσπάθεια από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Φθιώτιδας - Ευρυτανίας, να αποκαλυφθεί το ταφικό αυτό μνημείο, όπως εξηγεί στην κάμερα του LamiaReport η Αρχαιολόγος Αναπληρώτρια Προϊσταμένη του Τμήματος Προϊστορικών, Κλασικών Αρχαιοτήτων και Μουσείων Αριστέα Παπασταθοπούλου.
Στο σημείο βρέθηκε και ο Δήμαρχος Στυλίδας Γιάννης Αποστόλου, που σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Φθιώτιδας - Ευρυτανίας, θα κάνει ότι μπορεί για την ανάδειξη και τη συνέχιση της ανασκαφικής έρευνας, ώστε να καταστεί η Ανατολική Φθιώτιδα προορισμός και Αρχαιολογικού τουρισμού.

Στο βίντεο που ακολουθεί μιλά στο LR και η Πρόεδρος της Κοινότητας Αχινού Ελένη Αρβανίτη, που γνωρίζει πολύ καλά την περιοχή και την αρχαία ιστορία της.

 

Πηγή: Lamia Report

anaskafi.blogspot.com/

Νέα αρχαιολογικά ευρήματα στον Αχινό Φθιώτιδας αποκάλυψαν τα δημοτικά έργα

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες διεξάγονταν στις όχθες μιας τεράστιας, εξαφανισμένης λίμνης; Γιατί κανένας αρχαίος συγγραφέας δεν την ανέφερε;

Αεροφωτογραφία του Ολυμπιακού Σταδίου και της γύρω περιοχής. [Credit: dronepicr / Wikimedia Commons] Μια διεπιστημονική μελέτη με χρήση πυρή...

Μια διεπιστημονική μελέτη με χρήση πυρήνων ιζημάτων ανακατασκευάζει ένα υδάτινο τοπίο που διατηρήθηκε για χιλιετίες και είχε βαθιές επιπτώσεις στο περίφημο ιερό και στους Ολυμπιακούς Αγώνες.
Για αιώνες, φανταζόμασταν την αρχαία Ολυμπία, τη γενέτειρα των Ολυμπιακών Αγώνων, ως μια ξηρή και σκονισμένη κοιλάδα, με τους ναούς και τα στάδια της να είναι αγκυρωμένα σε ένα χερσαίο τοπίο που κυριαρχείται από τους ποταμούς Αλφειό και Κλάδεο. Ωστόσο, έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Quaternary Environments and Humans καταρρίπτει εντελώς αυτή την εικόνα. Μια διεθνής ομάδα γεωγράφων, γεωεπιστημόνων και αρχαιολόγων έχει ανακαλύψει αδιάσειστα στοιχεία ότι κοντά στο ιερό υπήρχε μια εκτεταμένη λίμνη, η Λίμνη της Ολυμπίας, η οποία διαμόρφωσε την ιστορία και το περιβάλλον της περιοχής για το μεγαλύτερο μέρος της ύπαρξής της.
Η μελέτη, υπό την καθοδήγηση της Lena Slabon του Πανεπιστημίου Johannes Gutenberg του Mainz (Γερμανία), βασίζεται στην ενδελεχή ανάλυση πυρήνων ιζημάτων που εξήχθησαν από τις λεκάνες της Μακρίσιας και του Λαδικού, οι οποίες περιβάλλουν τον αρχαιολογικό χώρο. «Τα συμπεράσματα είναι σαφή: Βρήκαμε απολιθωμένα στοιχεία για ένα λιμναίο περιβάλλον που υπήρχε στις λεκάνες της Μακρίσιας και του Λαδικού. Με βάση πολυάριθμες χρονολογήσεις με ραδιενεργό άνθρακα, ανακαλύψαμε ότι η λίμνη της Ολυμπίας υπήρχε από την 8η χιλιετία π.Χ. έως τουλάχιστον τον 6ο αιώνα μ.Χ.», δηλώνει η ομάδα.
Η ιδέα της ύπαρξης μιας λίμνης κοντά στην Ολυμπία όχι μόνο αλλάζει την εικόνα του χώρου, αλλά και επιλύει μακροχρόνια μυστήρια και εγείρει νέα ερωτήματα σχετικά με την καθημερινή ζωή στο ιερό. Πώς επηρέασε η παρουσία της λίμνης την παροχή νερού για χιλιάδες αθλητές και θεατές κατά τη διάρκεια των Αγώνων; Χρησιμοποιούνταν ως μεταφορική οδός; Γιατί οι αρχαίες ιστορικές πηγές δεν αναφέρουν αυτό το εντυπωσιακό υδάτινο σώμα;
Για να απαντήσουν σε αυτά τα ερωτήματα, οι ερευνητές δεν έψαξαν για ξεχασμένες γραπτές πηγές, αλλά έκαναν γεωτρήσεις στο έδαφος. Απέκτησαν 15 πυρήνες ιζημάτων, μερικοί από τους οποίους είχαν βάθος έως και 15 μέτρα, από τρεις βασικές περιοχές: το νοτιοδυτικό τμήμα της λεκάνης της Μακρίσιας, την περιοχή κοντά στον αρχαίο χώρο και το στενό πέρασμα που συνδέει τις λεκάνες της Μακρίσιας και του Λαδικού.

Σενάριο της μέγιστης έκτασης της λίμνης της Ολυμπίας με βάση απολιθωμένα στοιχεία και ψηφιακά δεδομένα εδάφους. [Credit: L. Slabon et al. 2025]

Αναλύοντας αυτά τα «αρχεία του εδάφους», οι επιστήμονες εντόπισαν διαφορετικούς τύπους αποθέσεων. Οι πιο αποκαλυπτικές ήταν οι λεπτόκοκκες αποθέσεις — λάσπες και άργιλοι — που σχηματίζονται μόνο σε ήρεμα υδάτινα περιβάλλοντα, όπως λίμνες ή βάλτοι. Αυτές οι λιμναίες αποθέσεις βρέθηκαν διασκορπισμένες σε μια τεράστια έκταση, υποδηλώνοντας την ύπαρξη μιας εκτεταμένης, ρηχής λίμνης και όχι απλώς μιας μικρής λιμνούλας ή ενός εγκαταλελειμμένου παρακλαδιού του ποταμού.
Η ζωή της λίμνης της Ολυμπίας: 8.000 χρόνια ιστορίας
Η ραδιοχρονολόγηση οργανικού υλικού που βρέθηκε μέσα σε αυτά τα ιζήματα επέτρεψε στους ερευνητές να ανακατασκευάσουν το χρονοδιάγραμμα της λίμνης. Τα δεδομένα είναι εκπληκτικά: τα πρώτα στοιχεία για την ύπαρξη λιμναίων συνθηκών στην περιοχή χρονολογούνται από το 7458-7076 π.Χ., στο νοτιοδυτικό τμήμα της λεκάνης.
Περίπου το 4347-4250 π.Χ., η λίμνη εκτεινόταν ήδη από τη Μακρίσια μέχρι τη λεκάνη του Λαδικού, ενώ τα πρώτα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η λίμνη έφτανε μέχρι την τοποθεσία του μελλοντικού ιερού της Ολυμπίας χρονολογούνται από το 1881-1690 π.Χ.
Η λίμνη παρέμεινε, καλύπτοντας μεγάλες εκτάσεις, καθ' όλη τη διάρκεια της ακμής του ιερού, από την αρχαϊκή εποχή μέχρι τουλάχιστον τον 6ο αιώνα μ.Χ., καλύπτοντας έτσι τη διάρκεια όλων των Ολυμπιακών Αγώνων της αρχαιότητας.
Μετά από μια περίοδο αποξήρανσης, η λίμνη επανεμφανίστηκε για σύντομο χρονικό διάστημα τον 13ο/14ο αιώνα μ.Χ., προτού η στάθμη του ποταμού Αλφέως πέσει αρκετά μέτρα, σχηματίζοντας την «Αναβαθμίδα της Ολυμπίας» που βλέπουμε σήμερα και κάνοντας τη λίμνη να εξαφανιστεί για πάντα.
Η μελέτη δεν ανακατασκεύασε μόνο την έκταση της λίμνης, αλλά και την «κατάσταση υγείας» της στο πέρασμα του χρόνου. Αναλύοντας μικροαπολιθώματα οστρακόδερμων (μικρά καρκινοειδή) και τη χημική σύνθεση των ιζημάτων, οι ερευνητές προσδιόρισαν διακριτές οικολογικές φάσεις.

Χάρτης της Ολυμπίας. Ο Ναός του Δία είναι το πορτοκαλί κτίριο στο κέντρο, που περιβάλλεται από δεκάδες αγάλματα πρωταθλητών. Η παλαίστρα, το τετράγωνο κίτρινο κτίριο στα αριστερά, έχει τον αριθμό 21.
[Credit: Public Domain / Wikimedia Commons]

Αρχικά, η λίμνη είχε φρέσκο και καθαρό νερό. Ωστόσο, γύρω στο 3200 π.Χ., στο νοτιοδυτικό τμήμα της λίμνης, παρατηρήθηκε μια μεταβολή προς ευτροφικές συνθήκες. Η ευτροφική μεταβολή είναι μια διαδικασία υπερβολικού εμπλουτισμού του νερού με θρεπτικά συστατικά, η οποία μπορεί να προκαλέσει άνθιση φυκιών και εξάντληση του οξυγόνου. Αυτή η πρώτη αλλαγή μπορεί να οφείλεται σε φυσικές διεργασίες ή στις πρώτες δραστηριότητες αποίκισης στην περιοχή.
Το πιο σημαντικό εύρημα προήλθε από την ανάλυση των ιζημάτων που είχαν αποτιθεί ακριβώς μπροστά από το ιερό, κοντά στην Νότια Στοά της Ολυμπίας. Τα δεδομένα δείχνουν ότι, από το 700 π.Χ. περίπου έως τουλάχιστον το 600 μ.Χ., η ποιότητα του νερού μπροστά από την Ολυμπία χαρακτηριζόταν από έντονο ευτροφισμό, πιθανώς ανθρωπογενούς προέλευσης.
«Κατά την περίοδο που η Ολυμπία χρησιμοποιούνταν ως τόπος λατρείας, οι συνθήκες των υδάτων στην όχθη της λίμνης κοντά στην Ολυμπία ήταν ιδιαίτερα ευτροφικές», σύμφωνα με τη μελέτη. Οι ερευνητές συνδέουν αυτό το φαινόμενο άμεσα με την έντονη ανθρώπινη δραστηριότητα κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων. Υποθέτουμε ότι τα κοπάδια μπορεί να ποτίζονταν και να εκτρέφονταν κατά μήκος της ανατολικής όχθης της λίμνης, κοντά στις εκβολές του ποταμού Αλφειού. Επιπλέον, τα λύματα χιλιάδων επισκεπτών και κατοίκων πιθανότατα απορρίπτονταν στη λίμνη, συμβάλλοντας σε αυτή την οργανική ρύπανση.
Τσουνάμι και πλημμύρες: καταστροφικά γεγονότα που διέκοψαν τη λίμνη
Η ιζηματογενής ακολουθία της λίμνης της Ολυμπίας δεν είναι συνεχής. Διακόπτεται από στρώματα χονδροειδούς άμμου και αποθέσεων χαλικιού, αποδεικτικά στοιχεία για γεγονότα υψηλής ενέργειας που έπληξαν την περιοχή. Η μελέτη προσδιορίζει επτά από αυτά τα γεγονότα (με την ονομασία E1 έως E7).
Τα τρία παλαιότερα (E1, E2, E3) παρουσιάζουν σαφή χαρακτηριστικά αποθέσεων τσουνάμι. Περιέχουν θραύσματα θαλάσσιων κοχυλιών, μικροαπολιθώματα ωκεάνιας προέλευσης και γεωχημικά χαρακτηριστικά που υποδηλώνουν την παρουσία θάλασσας. Η ηλικία τους συμπίπτει με γνωστά τσουνάμι που έπληξαν τη δυτική ακτή της Πελοποννήσου, τα οποία προκλήθηκαν από σεισμούς στο κοντινό ασταθές τεκτονικό όριο μεταξύ της αφρικανικής και της αιγαιακής πλάκας.
Αντίθετα, τα πιο πρόσφατα γεγονότα (E4 έως E7), που συνέβησαν κατά τη χριστιανική εποχή, φαίνεται να σχετίζονται με καταστροφικές πλημμύρες ποταμών, που πιθανώς προκλήθηκαν από σεισμούς που προκάλεσαν κατολισθήσεις στην κοιλάδα του ποταμού Κλάδεως, του μικρού αλλά ορμητικού παραπόταμου που ενώνεται με τον Αλφέο ακριβώς στην Ολυμπία.

Ανακατασκευή της αρχαίας Ολυμπίας (το στάδιο βρίσκεται στη δεξιά πλευρά της εικόνας). [Credit: Internet Archive Book Images / Wikimedia Commons]

Μία από τις πιο δύσκολες ανακατασκευές της μελέτης είναι αυτή της στάθμης της λίμνης στο πέρασμα του χρόνου. Συγκρίνοντας το υψόμετρο των χρονολογημένων λιμναίων ιζημάτων σε διαφορετικούς πυρήνες, οι ερευνητές κατάφεραν να χαράξουν μια κατά προσέγγιση καμπύλη.
Ανακάλυψαν ότι, κατά τη διάρκεια της ακμής της Ολυμπίας (από το 700 π.Χ. έως το 600 μ.Χ. περίπου), η στάθμη της λίμνης ανέβηκε σταθερά περίπου 1,1 μέτρα, από περίπου 29,5 έως 30,6 μέτρα πάνω από τη στάθμη της θάλασσας. Αυτό το επίπεδο ήταν αρκετά χαμηλό ώστε τα νοτιότερα κτίρια του ιερού, όπως η Νότια Στοά και τα Νοτιοδυτικά Λουτρά, να είναι ασφαλή σε ξηρά γη, πολύ κοντά στην ακτή αλλά χωρίς να πλημμυρίζουν.
Στη συνέχεια, τον 14ο αιώνα μ.Χ., συνέβη μια γεωλογική καταστροφή. Η στάθμη της λίμνης έπεσε απότομα κατά περίπου 8,2 μέτρα. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτό προκλήθηκε από την ανύψωση του εδάφους κατά τη διάρκεια ενός μεγάλου σεισμού, ο οποίος αύξησε την κλίση του ποταμού Αλφειού. Το γεγονός αυτό προκάλεσε μαζική οπισθοδρομική διάβρωση που «έσπασε» το φυσικό φράγμα στην εκβολή της λίμνης (κοντά στο σημερινό φράγμα Φλόκας), αποστραγγίζοντάς την σχεδόν εντελώς.
Αυτή η δραματική πτώση του επιπέδου της βάσης και η επακόλουθη διάβρωση είναι άμεσα υπεύθυνες για το σχηματισμό της λεγόμενης «Αναβαθμίδας της Ολυμπίας», της υπερυψωμένης πλατφόρμας στην οποία βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος. Είναι ενδιαφέρον ότι η λίμνη ανασχηματίστηκε για λίγο μετά, ίσως επειδή η αποστράγγιση μπλοκαρίστηκε ξανά από συντρίμμια, πριν στεγνώσει οριστικά.
Ιστορικές επιπτώσεις και ένα επίμονο αίνιγμα
Η ύπαρξη της λίμνης της Ολυμπίας έχει βαθιές επιπτώσεις στην κατανόηση του χώρου:
Υδροδότηση: Τα πολυάριθμα πηγάδια που σκάφτηκαν εντός της Άλτεως (του ιερού περιβόλου) θα συνδέονταν με τον υδροφόρο ορίζοντα που ελέγχονταν από τη λίμνη. Με το σημερινό πολύ χαμηλότερο επίπεδο του ποταμού Αλφειού, αυτά τα πηγάδια θα ήταν στεγνά. Η λίμνη εξασφάλιζε τη λειτουργία τους.
Διαχείριση αποβλήτων: Το αποχετευτικό σύστημα του Λεωνιδαίου φαίνεται να είχε κατασκευαστεί έτσι ώστε να εκβάλλει απευθείας στη λίμνη. Επιπλέον, η λίμνη μπορεί να χρησίμευε για την αραίωση των λυμάτων του ιερού.
Μεταφορές και logistics: Η λίμνη μπορεί να λειτουργούσε ως πλωτή οδός για τους επισκέπτες που ήθελαν να φτάσουν στον αρχαίο χώρο και για τη μεταφορά οικοδομικών υλικών, κάθε είδους εμπορευμάτων και τροφίμων.

Οικονομία: Οι ρηχές ζώνες στο ανατολικό άκρο της λίμνης ενδέχεται να είχαν χρησιμοποιηθεί για τη βόσκηση ζώων που παρείχαν κρέας στους επισκέπτες των Αγώνων.

Ωστόσο, ένα θεμελιώδες μυστήριο παραμένει. Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές: «Ωστόσο, ένα θεμελιώδες πρόβλημα παραμένει: εκ πρώτης όψεως, η γεωμορφολογική ανακατασκευή δεν ταιριάζει με τα στοιχεία από τις σημαντικότερες γραπτές πηγές σχετικά με την τοπογραφία και την ιστορία της Ολυμπίας (Πίνδαρος, Ξενοφών, Στράβων, Παυσανίας). Σε αυτές, δεν υπάρχουν αναφορές στην ύπαρξη μιας τέτοιας λίμνης, αν και είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι θα είχαν αγνοήσει ένα τόσο εντυπωσιακό φυσικό φαινόμενο».
Αυτή η ασυμφωνία μεταξύ των συντριπτικών επιστημονικών στοιχείων και της σιωπής των ιστορικών πηγών είναι ένα αίνιγμα που μόνο μελλοντικές διεπιστημονικές έρευνες θα μπορέσουν να λύσουν. Ίσως η λίμνη ήταν ένα τόσο πανταχού παρόν και φυσικό στοιχείο στο τοπίο τους που δεν άξιζε ιδιαίτερη αναφορά, ή ίσως η περιγραφή της χάθηκε στα βάθη της ιστορίας.
Αυτό που είναι πέρα από κάθε αμφιβολία είναι ότι η μελέτη αυτή ξαναγράφει την περιβαλλοντική ιστορία ενός από τους πιο εμβληματικούς αρχαιολογικούς χώρους της αρχαιότητας. Την επόμενη φορά που θα θαυμάσουμε τα ερείπια της Ολυμπίας, δεν θα πρέπει να φανταζόμαστε μια ξερή κοιλάδα, αλλά την αντανάκλαση των ναών της στα ήρεμα νερά μιας ξεχασμένης λίμνης, της λίμνης της Ολυμπίας.
Διαβάστε εδώ τη σχετική επιστημονική δημοσίευση.

Lena Slabon, Lea Obrocki, et al., The Lake of Olympia: Sedimentary evidence of a mid- to late Holocene lake environment in the vicinity of ancient Olympia (western Peloponnese, Greece). Quaternary Environments and Humans, Volume 3, Issue 1, March 2025, 100060. doi.org/10.1016/j.qeh.2025.100060

Πηγή: LBV Magazine

anaskafi.blogspot.com/

Οινιάδες: H αρχαία πολιτεία και ο μύθος του βασιλιά που δεν έπρεπε να τον δει ο ήλιος

Οι Οινιάδες, μια σημαντική αρχαία ελληνική πόλη στην Αιτωλοακαρνανία, με πλούσια ιστορία, μυθολογία και στρατηγική γεωγραφική θέση δίπλα στον Αχελώο

.

Μαρία Οικονόμου

Μια «άγνωστη» αρχαία ελληνική πόλη που γνώρισε μεγάλη οικονομική και πολιτισμική ακμή βρίσκεται στην Αιτωλοακαρνανία, 4 χλμ. δυτικά του σημερινού χωριού Κατοχή Μεσολογγίου, στο λόφο Τρίκαρδος ή Τρικαρδόκαστρο. 

Πρόκειται για τις Οινιάδες, τα ερείπια της οποίας σώζονται σε πολύ καλή κατάσταση και εντυπωσιάζουν τον επισκέπτη που θα την «ανακαλύψει».
Οι αρχαίες Οινιάδες γνώρισαν μεγάλη ακμή ιδιαίτερα μέχρι τα Ελληνιστικά χρόνια ενώ εκείνη την περίοδο αποτελούσαν τη δεύτερη ισχυρότερη πόλη των Ακαρνάνων μετά την Στράτο.
Η πόλη ήταν κτισμένη στη βόρεια όχθη του ποταμού Αχελώου – στρατηγική θέση από την οποία ελεγχόταν τόσο η είσοδος προς τον Πατραϊκό κόλπο, όσο και η θαλάσσια αρτηρία μεταξύ της Ακαρνανίας και των νησιών Λευκάδας, Ιθάκης και Κεφαλλονιάς.

Παράλληλα, καθώς βρισκόταν κοντά στις εκβολές του Αχελώου – ήταν σε θέση κατάλληλη για δημιουργία λιμανιού (κεντρική φωτογραφία) και για εμπορική δραστηριότητα.
Το ναυπηγείο – ιδιαίτερο μνημείο του χώρου και ένα από τα επιβλητικότερα της αρχαιότητας λόγω της πολύ καλής διατήρησής του

Μυθολογία
Σύμφωνα με την παράδοση, στο κάστρο του λόφου κατοικούσε ένας βασιλιάς που τον έλεγαν Τρίκαρδο. Αυτός ο βασιλιάς είχε ένα πανέμορφο γιό, πού είχε το όνομα Ανήλιαγος, επειδή δεν έπρεπε ποτέ να τον δει ο Ήλιος.
Ο Ανήλιαγος όταν έγινε βασιλιάς, γνώρισε και αγάπησε την Κυρά-Ρήνη, η οποία κατοικούσε στον πύργο της στην Πλευρώνα (αρχαία πόλη τής Αιτωλίας) και κάθε νύκτα την επισκεπτόταν, αλλά έφευγε πάντα πριν ξημερώσει.
Ορισμένες πέτρες της κάτω σειράς καθισμάτων έχουν χαραγμένες επιγραφές με αρχαιοελληνική γραφή που έχει αναγνωσθεί

Η Κυρά-Ρήνη ήταν κατά μια εκδοχή η σύζυγος του Ανδρόνικου Παλαιολόγου και κατ’ άλλη εκδοχή ήταν κόρη του Αλεξίου Γ’ Κομνηνού.
Η Κυρά-Ρήνη, λοιπόν, επειδή ο βασιλιάς Ανήλιαγος δεν της έλεγε γιατί φεύγει πάντα τόσο πρωί, ζήλεψε μην τυχόν υπάρχει κάποια άλλη γυναίκα στη ζωή του, και μια βραδιά αποφάσισε να τον εξαπατήσει.
Έτσι έσφαξε όλα τα κοκόρια του πύργου με αποτέλεσμα ο Ανήλιαγος να μην αντιληφθεί το ξημέρωμα και την απειλητική άφιξη του ηλίου, με αποτέλεσμα να μην ξυπνήσει έγκαιρα, να μείνει μέχρι αργά και να αντικρίσει τον ήλιο στο ποτάμι.

Και ο βασιλιάς Ανήλιαγος έσβησε για πάντα.

www.dedomeno.gr

Νέα σημαντικά στοιχεία για την ιστορική και πολιτισμική εξέλιξη της Ιθάκης

Ιθάκη, Άγ. Αθανάσιος-Σχολή Ομήρου. Άποψη της πυργοειδούς κατασκευής των Ελληνιστικών χρόνων στο Άνω Άνδηρο, από τα βόρεια (φωτογρ. Χρ. Μαραμπέα).

Ιθάκη, Άγ. Αθανάσιος-Σχολή Ομήρου. Άποψη της κτιστής υπόγειας κρήνης, από τα βορειοανατολικά (φωτογρ. Χρ. Μαραμπέα).

Νέα σημαντικά στοιχεία για την ιστορική και πολιτισμική εξέλιξη της Ιθάκης έχουν προκύψει από το νέο ερευνητικό πρόγραμμα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων στην μείζονα αρχαιολογική θέση στον Άγιο Αθανάσιο-Σχολή Ομήρου, στο βόρειο τμήμα της νήσου.

Ιθάκη, Άγ. Αθανάσιος-Σχολή Ομήρου, Σχολή Ομήρου. Δείγματα κεραμεικής των ύστερων Μυκηναϊκών χρόνων (φωτογρ. Χρ. Μαραμπέα).

Το πρόγραμμα εξελίσσεται από το 2018 και περιλαμβάνει την διαχείριση, περαιτέρω τεκμηρίωση και προβολή των ευρημάτων από την συστηματική ανασκαφή (1994-2011), υπό την αείμνηστη Αν. Καθηγήτρια Λίτσα Κοντορλή-Παπαδοπούλου και τον Ομότιμο Καθηγητή Αθανάσιο Παπαδόπουλο. Υπεύθυνος του νέου προγράμματος είναι ο Ομότ. Καθηγητής Γιάννος Γ. Λώλος, ενώ κύρια συμβολή στις ερευνητικές εργασίες έχει η Χριστίνα Μαραμπέα, Δρ. Αρχαιολογίας του Πανεπ. Ιωαννίνων.
Η θέση, γνωστή ως Σχολή Ομήρου από τις αρχές του 19ου αιώνα, έχει ως πυρήνα μεγάλο βραχώδη σχηματισμό, στις ανατολικές υπώρειες της Εξωγής, σε περιοχή με πηγές νερού. Οι ανεσκαμμένες αρχαιότητες βρίσκονται σε δύο άνδηρα, τα οποία συνδέονται με δύο λαξευτά κλιμακοστάσια, και σε αρκετά σημεία χαμηλότερα. Στο Άνω Άνδηρο δεσπόζει το υπόλειμμα Ελληνιστικού πύργου (του 3ου αι. π.Χ.), ενώ το μεγαλύτερο μέρος του Κάτω Ανδήρου καταλαμβάνει μεγάλο ορθογώνιο κτήριο.

Ιθάκη, Άγ. Αθανάσιος-Σχολή Ομήρου. Άποψη της ανώτερης πτέρυγας του νοτίου λαξευτού κλιμακοστασίου, από τα νότια (φωτογρ. Χρ. Μαραμπέα).

Οι αρχαιότερες μαρτυρίες ανθρώπινης δραστηριότητας στην θέση χρονολογούνται, τώρα, στην Τελική Νεολιθική φάση (ύστερη 5η/4η χιλιετία π.Χ.). Περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, αρκετές δεκάδες πυριτολιθικών τέχνεργων καθώς και μερικές εκατοντάδες θραυσμάτων αγγείων. Όσον αφορά στις μαρτυρίες από την Εποχή του Χαλκού, έχουν εντοπισθεί, μέχρι στιγμής, μερικές δεκάδες θραυσμάτων προερχόμενων από 30 περίπου διαφορετικά αγγεία του ύστερου 14ου και του 13ου αι. π.Χ.

Ιθάκη, Άγ. Αθανάσιος-Σχολή Ομήρου. Θραύσμα ενσφράγιστης κεραμίδος, με τμήμα του ονόματος του Απόλλωνος (Αγυιέως), Ελληνιστικών χρόνων (φωτογρ. Χρ. Μαραμπέα).

Μείζον ενδιαφέρον παρουσιάζει η ακέραιη υπόγεια κρήνη/δεξαμενή στο χώρο, με εκφορικά ογκολιθικά τοιχώματα, από τις ελάχιστες γνωστές του είδους. Με βάση το σχήμα, τα δομικά χαρακτηριστικά της και την εύρεση Υστερομυκηναϊκών θραυσμάτων κυλίκων στο εσωτερικό της, η χρονολόγησή της στην Μυκηναϊκή ανακτορική φάση φαίνεται εξαιρετικά πιθανή, όπως είχαν υποστηρίξει και οι προηγούμενοι ερευνητές.

Ιθάκη, Άγ. Αθανάσιος-Σχολή Ομήρου. Δείγματα χαρακτηριστικής ανάγλυφης Ελληνιστικής κεραμεικής (φωτογρ. Χρ. Μαραμπέα).

Η Μυκηναϊκή εγκατάσταση στην Σχολή Ομήρου λειτούργησε πιθανότατα για την εποπτεία των λιμένων και των γαιών και για την προστασία-διαχείριση των πλούσιων υδάτινων πόρων της περιοχής και μπορεί να ενταχθεί σε ένα πλέγμα 7-8 Μυκηναϊκών θέσεων στην εύφορη και ευλίμενη Β.Δ. Ιθάκη. Το πλέγμα αυτό φαίνεται να ορίζει αδρά την μείζονα περιοχή του αστικού (κατά παράδοση Οδυσσειακού) κέντρου της νήσου στην διάρκεια της Μυκηναϊκής ανακτορικής περιόδου (14ο-13ο αι. π.Χ.).
Όσον αφορά στους ιστορικούς χρόνους, ο μέγιστος όγκος του κεραμεικού υλικού ανάγεται στην Ελληνιστική και πρώιμη Ρωμαϊκή περίοδο (έως και τον 1ο/2ο αι. μ.Χ.). Στο σύνολο των οστράκων μεγάλων σκευών, αναγνωρίζονται μέχρι τώρα και 8 θραύσματα περιρραντηρίων που συνηθίζονται σε ιερά.

Ιθάκη, Άγ. Αθανάσιος-Σχολή Ομήρου. Χάλκινη μικρογραφική προτομή, με τα χαρακτηριστικά του Οδυσσέως, Ρωμαϊκών χρόνων (φωτογρ. Χρ. Μαραμπέα).

Πέρα από ένα πλήθος μικροαντικειμένων, στις ομάδες των ευρημάτων συγκαταλέγονται: Σύνολο 34, μέχρι στιγμής, θραυσμάτων πήλινων αφιερωμάτων, μερικές δεκάδες πήλινων αγνύθων, μικρός θησαυρός χρυσών κοσμημάτων και άλλα, κυρίως χάλκινα, κοσμήματα και αντικείμενα. 100 και πλέον νομίσματα διαφόρων πόλεων (3ου αι. π.Χ. έως 2ου αι. μ.Χ.), αποκαλύπτουν ροή επισκεπτών στον χώρο.
Από την συνεχιζόμενη εργασία διαλογής και καθαρισμού (κατά περίπτωση) χιλιάδων θραυσμάτων Ελληνιστικών/πρώϊμων Ρωμαϊκών κεραμίδων στέγης έχουν εντοπισθεί 14 δείγματα ενσφράγιστων κεραμίδων, με Ελληνικές και Λατινικές επιγραφές: μία φέρει σφράγισμα, με τμήμα επιγραφής και χωριστό το γράμμα Δ (δημοσία ;), άλλη είναι σφραγισμένη με το σύμπλεγμα γραμμάτων ΔΗ, προς τα αριστερά (κατοπτρικά) ως συντομογραφία της λέξης δημόσιος/δημοσία(;), ενώ 2 διατηρούν μέρος του ονόματος του Απόλλωνος Αγυιέως και υποδηλώνουν τοπική λατρεία.

Ιθάκη, Άγ. Αθανάσιος-Σχολή Ομήρου. Θραύσμα κεραμίδος, με εγχάρακτη αναθηματική επιγραφή στον Οδυσσέα, Ελληνιστικών χρόνων (φωτογρ. Χρ. Μαραμπέα).

Από την πρόσφατη επεξεργασία του υλικού προέκυψε δείγμα πού σώζει σφράγισμα μείζονος σημασίας, με το όνομα [ΟΔ]ΥCCEOC (στην γενική) προς τα αριστερά. Σε άλλο θραύσμα διακρίνεται εγχάρακτη αφιερωματική επιγραφή, με το όνομά του πιθανότατα στην δοτική, ίσως από προσκυνητή: ΟΔΥC[CEI
Στο πλαίσιο της ερμηνείας του συγκροτήματος συνεκτιμήθηκαν τα ευρήματα της ανασκαφής του W. Vollgraff (του 1904) στο Άνω Άνδηρο. Από αυτά, κάποια είναι των όψιμων Ρωμαϊκών χρόνων, ανάμεσά τους μία μικρογραφική χάλκινη προτομή με τα χαρακτηριστικά του Οδυσσέως, σύμφωνα με την απόδοση της μορφής του στην Ελληνορωμαϊκή τέχνη, αλλά και στα χάλκινα νομίσματα της Ιθάκης του 4ου-3ου αι. π.Χ.

Ιθάκη, Άγ. Αθανάσιος-Σχολή Ομήρου. Επιλογή οστράκων αγγείων διαφόρων κατηγοριών της Τελικής Νεολιθικής περιόδου (φωτογρ. Χρ. Μαραμπέα).

Η ακμαία λειτουργία του κτηριακού συμπλέγματος τοποθετείται στους Ελληνιστικούς έως και τους πρώιμους/μέσους Ρωμαϊκούς χρόνους (έως και τον 1ο/2ο αι. μ.Χ.). Το σύνολο χαρακτηρίζεται από στιβαρές δομές σε άνδηρα, ενσωματώνει εντυπωσιακά στοιχεία λαξευτής αρχιτεκτονικής, καθώς και κόγχες για αναθήματα ή επιγραφές, που μαρτυρούν την εντατική λατρευτική χρήση του Κάτω Ανδήρου.
Το Ελληνιστικό μνημειακό σύμπλεγμα μπορεί με βεβαιότητα, τώρα, να ταυτισθεί με το Οδύσσειον της Ιθάκης (με ύπαρξη ιερού/ηρώου του Οδυσσέως), το οποίο αναφέρεται, μαζί με σχετιζόμενους αγώνες (τα Οδύσσεια), σε ψήφισμα του δήμου των Ιθάκων του 207 π.Χ. περίπου από την Μαγνησία της Μ. Ασίας [IG IX 12 4, 1729]. Ο χαρακτήρας του Οδυσσείου και η ακριβής θέση του, σε σχέση με τους αγώνες, έχουν υπάρξει αντικείμενα γόνιμης επιστημονικής συζήτησης, ήδη από την δεκαετία του 1930.

Ιθάκη, Άγ. Αθανάσιος-Σχολή Ομήρου. Θραύσμα ενσφράγιστης κεραμίδος, με τμήμα του ονόματος του Οδυσσέως, Ελληνιστικών χρόνων (φωτογρ. Χρ. Μαραμπέα)

Σήμερα, ένα αιώνα περίπου μετά τον εντοπισμό της εγχάρακτης αφιερωματικής επιγραφής ΕΥΧΗΝ ΟΔΥCCΕΙ σε θραύσμα πήλινου προσωπείου της Υστεροελληνιστικής εποχής από το Σπήλαιο του Όρμου της Πόλης, οι δύο νέες επιγραφικές μαρτυρίες της ίδιας εποχής (ΟΔΥCCΕOC και ΟΔΥCCEI) για την μεταγενέστερη λατρεία του ήρωα στην Β.Δ. Ιθάκη, έρχονται πλέον, σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα διαθέσιμα δεδομένα, να τεκμηριώσουν την ανάπτυξη ενός περίοπτου συγκροτήματος δημόσιου χαρακτήρα στην θέση, με μείζονα ρόλο στον θρησκευτικό, κοινωνικό και ενδεχομένως πολιτικό βίο των Ιθακησίων των Ελληνιστικών-πρώιμων Ρωμαϊκών χρόνων, αλλά και με ευρύτερο προσκυνηματικό χαρακτήρα.
Το Πανεπιστημιακό Ερευνητικό Πρόγραμμα Β. Ιθάκης εξελίχθηκε αρχικά κατά τα έτη 2018-2022, μέσω Προγραμματικής Σύμβασης Πολιτιστικής Ανάπτυξης [Δήμου Ιθάκης, Εφορείας Αρχαιοτήτων Κεφαλληνίας και Ιθάκης (με Προϊστάμενο τον Δρα Γρ. Γρηγορακάκη), Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και Περιφέρειας Ιονίων Νήσων], χάρις στο έμπρακτο ενδιαφέρον του Δημάρχου Ιθάκης κ. Δ. Στανίτσα. Συνεχίζεται εντατικά μέσω της Επιτροπής Ερευνών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, χάρις σε ευγενή χρηματική δωρεά του ζεύγους Δρος Δ. Γ. Αποστολοπούλου και Δρος Α. Παΐζη-Αποστολοπούλου, Ομότ. Διευθυντών Ερευνών του Ε.Ι.Ε. Στο Πρόγραμμα έχουν συμμετάσχει μέχρι τώρα οι αρχαιολόγοι: Γ. Γ. Λώλος (Ομότ. Καθηγητής, Επιστημονικός Υπεύθυνος), Δρ. Χρ. Μαραμπέα, Δρ. Στ. Οικονομίδης, Δρ. Κ.-Α. Τσώνος και Δ. Συρμαλής (Μ.Δ.Ε.). Επίσης, οι: Δρ. Ευ. Καρδαρά (Συντηρήτρια), Χρ. Βαποράκης (ως σύμβουλος Συντήρησης), Θ. Δεληγιάννη (χημικός), Δ. Σκυργιάννης (αρχιτέκτων), Κ. Γκανάς (πολ. μηχανικός) και Ά. Νοτιά (φιλόλογος). Για ειδικότερες μελέτες συνεργάζονται η Κ. Λιάμπη, Ομότ. Καθηγήτρια Αρχαίας Ιστορίας και η Α. Βλαχοπούλου, τ. Αναπλ. Καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας, ενώ συνδράμει σημαντικά, ως σύμβουλος, ο Χ. Κριτζάς, Επίτ. Διευθυντής του Επιγραφικού Μουσείου.

gkoul@naftemporiki.gr
https://www.naftemporiki.gr/

Θορικός, η πρώτη βιομηχανική πόλη της Ευρώπης

Η δυτική πύλη από την άνω πλευρά του θεάτρου Θορικού

Μόλις 40 χλμ από την Αθήνα, λίγο πριν φτάσει κανείς στο Σούνιο, στη δυτική βραχώδη κατηφορική πλαγιά του λόφου Βελατούρι Λαυρεωτικής, βρίσκονται τα ερείπια του αρχαίου Δήμου Θορικού. Στους πρόποδες του λόφου, στο φυσικό κοίλο, δεσπόζει το – γνωστότερο στο ευρύ κοινό – αρχαίο θέατρο της πόλης (θέατρο Θορικού), το οποίο και έχει χαρακτηριστεί ως το αρχαιότερο, τουλάχιστον στον ελλαδικό χώρο αλλά και ως ο μοναδικός αρχαίος χώρος συναθροίσεων πολιτισμού που είχε ελλειψοειδές σχήμα και όχι ημικυκλικό.
Κατασκευάστηκε στα τέλη του 6ου αι. π.Χ. ενώ με τις ανασκαφικές έρευνες ταυτοποιήθηκαν και άλλες δύο φάσεις οικοδόμησής του, αργότερα στον 5ο και 4ο αι. πΧ. [1]

Παναραμική άποψη του θεάτρου με θέα τον όρμο του Θορικού

Από τον αρχαίο δήμο Θορικού σήμερα σώζονται το θέατρο, μέρη του οικισμού, των στοών εξόρυξης και των συναφών μεταλλουργικών εγκαταστάσεων, ο μικρός ναός του Διονύσου, ένας τετράγωνος πύργος του 4ου αι. π.Χ., τα νεκροταφεία και το ιερό της Δήμητρας και της κόρης. Κι ακόμη νοτίως του ναού Διονύσου και θεάτρου, ανιχνεύεται λατομείο κυανότεφρου μαρμάρου το οποίο χρησιμοποιήθηκε στην κατασκευή του αρχαίου θεάτρου και λειτούργησε την γεωμετρική μέχρι την πρωτοβυζαντινή εποχή [2].

Σπόνδυλοι κιόνων του ναού της Δήμητρας και της Κόρης (Θορικός, 5ος αι. πΧ)

Η Βελγική Αρχαιολογική Σχολή που πραγματοποίησε συστηματικές ανασκαφές για τρεις τουλάχιστον δεκαετίες στον Θορικό, εντόπισε την περίφημη στοά του μεταλλείου Νο3, δυτικά και δίπλα από το αρχαίο θέατρο, η οποία διανοίχτηκε για πρώτη φορά στο τέλος της Νεολιθικής εποχής και την μετάβαση στην Πρώιμη εποχή του Χαλκού, δηλ. περί το 3000 πΧ, και επομένως εδώ έγινε πιθανότατα η έναρξη της εκμετάλλευσης των μεταλλείων του Λαυρίου και ολόκληρης της Ευρώπης (φωτ.). Κι αυτό διότι σε αυτή τη θέση ήταν ορατή στην επιφάνεια η μεταλλοφορία της πρώτης επαφής μαρμάρου-σχιστόλιθου (υπάρχουν τρεις επαφές), γεγονός το οποίο προφανώς διευκόλυνε τους πρώτους ευρωπαίους σκαπανείς μεταλλωρύχους.

Η μεταλλευτική στοά Νο 3, Θορικό Λαυρίου. Τα όστρακα που βρέθηκαν στο εσωτερικό της απέδειξαν την λειτουργία της απο την πρώιμη εποχή του χαλκού

Η συγκεκριμένη μεταλλευτική στοά χρησιμοποιήθηκε παραγωγικά χωρίς διακοπή μέχρι το τέλος του 4ου αι. π.Χ και αργότερα τον 5-7ο αι. μ.Χ. Στο μάρμαρο της εισόδου της στοάς είναι χαραγμένος ο χάρτης («τοπογραφικό») του μεταλλείου ενώ δίπλα σώζεται επιγραφή με χαραγμένο το όνομα του μεταλλείου: [δημητ]ριακόν, δηλ. αφιερωμένο στη θεά Δήμητρα
Κοντά στην είσοδο της στοάς αυτής, έχει διασωθεί επίπεδο πλυντήριο υδρομηχανικού εμπλουτισμού του μεταλλεύματος (4ου αι. πΧ) που αναστηλώθηκε από τους Βέλγους αρχαιολόγους. (φωτ). Σήμερα, προβάλλεται ως το μοναδικό στην περιοχή, το πιο πιθανό όμως είναι να υπήρχαν και άλλα.

Θέατρο Θορικού και επίπεδο πλυντήριο εμπλουτισμού μεταλλεύματος από τα δυτικά

Αλλωστε, ολόκληρος ο λόφος Βελατούρι είναι διάτρητος από μεταλλευτικές στοές και φρέατα, αδιάψευστες αποδείξεις μια έντονης και διαχρονικής (όχι μόνο) μεταλλευτικής αλλά και μεταλλουργικής δραστηριότητας. Πράγματι, φαίνεται ότι η μεταλλουργία μολύβδου/αργύρου είχε αρχίσει στο Θορικό πολύ νωρίτερα από τον 9ο αι. πΧ, όπως είχε παλαιότερα υποστηριχθεί, ότι δηλ. οι Φοίνικες δίδαξαν στους Ελληνες την μεταλλουργία αυτή. Σοβαρές ενδείξεις γι′ αυτό δίνουν τα ευρήματα τόσο σε μυκηναϊκή κατοικία στην κορυφή του λόφου Βελατούρι (1300-1350 πΧ) όσο και στο Λεοντάρι Μακρονήσου (2500-2200 πΧ), όπου ανευρέθη λιθάργυρος, δηλ. ένα μεταλλουργικό προϊόν (PbO) που προϋπέθετε την μεταλλουργική φάση της «κυπέλλωσης» του αργυρούχου μολύβδου. Γι′ αυτό ο καθηγητής H.F.Mussche, επικεφαλής των βελγικών ανασκαφών, επέμενε χαρακτηριστικά ότι ο Θορικός αποτελεί από τις αρχαιότερες βιομηχανικές ζώνες της Ευρώπης! [3]
Δεν μιλάμε λοιπόν για ένα, έστω μεγάλο, θέατρο με ορισμένα ευρήματα γύρω από αυτό. Μιλάμε για ολόκληρη βιομηχανική πόλη, την αρχαιότερη της Ευρώπης, ένα δομημένο και πλήρες οικιστικό, μεταλλευτικό-μεταλλουργικό κέντρο που εκμεταλλευόμενο τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της γεωγραφικής θέσης και του μεταλλευτικού δυναμικού της, λειτούργησε αδιάκοπα από το τέλος της νεολιθικής εποχής μέχρι την κλασσική εποχή και μετέπειτα μέχρι τα πρώιμα ρωμαϊκά χρόνια.
Οι ανασκαφές στα ΝΔ του λόφου Βελατούρι και δυτικά του θεάτρου αποδεικνύουν το γεγονός φέρνοντας στο φως μεγάλο τμήμα της βιομηχανικής πόλης των κλασικών χρόνων, 5-4ος αι. πΧ., μια πόλης που σήμερα στέκεται βουβή και μυστηριώδης, πλην όμως έτοιμη να αποκαλυφθεί. Οικείες, μεταλλευτικά εργαστήρια και στοές γύρω από το θέατρο, πλυντήρια εμπλουτισμού του μεταλλεύματος, ναοί διονυσιακής λατρείας, νοσοκομείο, λιμάνι (στην χερσόνησο του Αγ. Νικολάου) αλλά και ταφικά μνημεία, αναδεικνύουν την ποικιλία των συλλογικών δραστηριοτήτων των Θορικίων, των αρχαίων κατοίκων του Θορικού. Στην πεδιάδα νοτίως του οικισμού, διασώζεται ένα μαρμάρινο δωρικό οικοδόμημα του 5ου αι. π.Χ, γνωστό ως ″ναός της Δήμητρας και Κόρης” από επιγραφή που βρέθηκε στην περιοχή (φωτ.). Το κτήριο αυτό αποδομήθηκε στους Ρωμαϊκούς χρόνους και το υλικό μεταφέρθηκε στην Αγορά της Αθήνας. Επίσης, οι επιτύμβιες στήλες δούλων που έχουν βρεθεί στην είσοδο της στοάς στο Μερκάτι (μεταλλωρύχου Ατώτα, 350-300 π.Χ) και στο λιμάνι του Αγ. Νικολάου (του αρχικαμινευτή Ιανίβηλου, 200 μΧ) επιβεβαιώνουν την ενεργό συμμετοχή των δούλων, των αφανών πλην όμως αληθινών ηρώων της εποχής [4].

Θολωτός κυκλικός μυκηναϊκός τάφος στο διάσελο των δύο λόφων στο Θορικό

Τέλος, η αδιάπτωτη παρουσία των Θορικίων ταυτοποιείται και στα νεκροταφεία τους. Ακριβώς νότια της ορχήστρας του θεάτρου ανασκάφτηκε νεκροταφείο που ήταν σε χρήση μεταξύ 6ου-4ου αι. π.Χ.. Στο διάσελο των δύο λόφων συναντάμε πέντε τάφους (οι τρεις εκ των οποίων θολωτοί), ενώ στην κορυφή του μεγαλύτερου λόφου (Βελατούρι) βρίσκονται τα ερείπια μυκηναϊκής ακρόπολης (φωτ.). Στη δυτική πλαγιά του λόφου οι περισσότεροι τάφοι χρονολογούνται στη γεωμετρική και αρχαϊκή περίοδο, ενώ λιγότερες είναι οι ταφές των μέσων του 5ου και 4ου αι. π.Χ.

Τα ανασκαφικά ευρήματα της Βελγικής Αρχαιολογικής Σχολής αλλά και της Β Εφορείας Αρχαιοτήτων Αττικής, εκτίθενται κυρίως στο Αρχαιολογικό μουσείο Λαυρίου, ενώ ορισμένα ακόμη (τα νομίσματα που ανακαλύφθηκαν σε χύτρα κατοικίας της πόλης του Θορικού, οι στατήρες και οι Λαυρεωτικές γλαύκες) βρίσκονται στο Νομισματικό Μουσείο της Αθήνας.
Από τον 3ο αι. πΧ και μετά παρουσιάζεται κάμψη της μέχρι τότε έντονης μεταλλευτικής παραγωγής στο Λαύριο και το Θορικό. Εντούτοις μέχρι και τον 6ο αι. μΧ η δραστηριότητα συνεχίστηκε με ανακαμίνευση σκωριών, τήξη λιθαργύρων και επεξεργασία εκβολάδων. Εν συνεχεία και μετά τον 7ο αι. μ.Χ η περιοχή ερήμωσε σταδιακά, χρησιμοποιούμενη κυρίως φυλάκιο λόγω καλής θέασης της όλης περιοχής, εξ’ού και το όνομα που δόθηκε στο τοπωνύμιο (Βελατούρι από Βιγλατούρι δηλ. Παρατηρητήριο).
Από τον 18ο αι. άρχισαν να επισκέπτονται τα αρχαία μνημεία του Θορικού διάφοροι ξένοι επισκέπτες ανανεώνοντας το ενδιαφέρον ενώ μετά το 1860, όπως είναι γνωστό, η μεταλλευτική δραστηριότητα επανακάμπτει δημιουργώντας νέα εποχή. Στο Θορικό, ο Ανδρέας Κορδέλας θα στήσει την πρώτη δοκιμαστική κάμινο στις αρχές της δεκαετίας του 1860 παράγοντας και πάλι αργυρούχο μόλυβδο από την ανάτηξη των αρχαίων σκουριών, συνδέοντας έτσι την αρχαία με την νεώτερη ιστορία του Λαυρίου…
Αν αναλογιστεί κανείς ότι μόνο το 5%, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο H.F. Mussche [3], του αρχαιολογικού χώρου του Θορικού έχει ανασκαφεί, αντιλαμβάνεται πόσα πολύτιμα ακόμη ευρήματα μας επιφυλάσσει η περιοχή αυτή.

Ενδεικτική βιβλιογραφία:

1.Δερμάτης, Γ. Ν., Μάνθος Κ. Γ., 2010: Θορικός. Το Αρχαίο Θέατρο (Thorikos-The Ancient Theatre), Δήμος Λαυρεωτικής.
2. Τζεφέρης Π.Γ, 2018. Τα αρχαία λατομεία μαρμάρου του Λαυρίου, https://stonenews.eu/ta-archea-latomia-marmarou-tou-lavriou/
3. Mussche Η.F., 1986. Thorikos. La vie dans une ville miniere de la Grece antique, Bruxxellles.
4. Τσάιμου,Κ.Γ.,1988 :Εργασία και Ζωή στο Αρχαίο Λαύριο σε εγκατάσταση Εμπλουτισμού μεταλλευμάτων τον 4ον Αιώνα π.Χ. Διδακτορική διατριβή στο Ε.Μ.Π.
Δρ. Πέτρος Τζεφέρης, Αρθρογράφος Γεν. Δ/ντης Ορυκτών Πρώτων Υλών Υπ.Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Υπ.Εν)

Πηγή